Draaiend paard
Het wierdedorp Spijk bezit nog een zeldzaam gave cirkelvormige structuur, met twee rondwegen. Langs de middelste rondweg ’t Loug, staan twee beelden: een zittende, schreeuwende figuur, gemaakt door Jan Steen en een galopperend paard van de hand van Jon Gardella. Ze staan bij elkaar, op hoge sokkels in de grasstrook tussen straat en gracht.
De beelden werden vervaardigd in opdracht van de (voorm.) gemeente Bierum, ter gelegenheid van de afronding van de dorpsvernieuwing in Spijk in 1986. Spijk was één van de zogenaamde voorbeeldprojecten in het kader van de Stads- en Dorpsvernieuwing. De provincie Groningen trok hiervoor geld uit met het doel tot een structurele inschakeling van vormgevers in dorpsvernieuwingsprojecten te komen.
De kunstenaars baseerden zich op een verzonnen sage over de ontstaansgeschiedenis van het dorp dat door de eeuwen heen water en wind had weten te trotseren. De wierde zou gesticht zijn op de plek waar de monnik Benedictus Spiek, afkomstig van het klooster in Rottum, op wonderbaarlijke manier werd gered. Toen hij op het uiterste puntje van de Hondsrug, waar de zandgronden overgingen in het wad, in het zachte slik dreigde onder te gaan, riep een stem hem een halt toe. Tot zijn grote verbazing nam zijn paard een grote sprong en draaide midden in de lucht om. Precies op die plek zou het dorp zijn verrezen dat nu bekend staat als Spijk.
Het Draaiend paard is een zeer kenmerkend beeld voor het werk van Jon Gardella. De van geboorte Amerikaanse beeldhouwer is, net als Steen, altijd bezig met het vastleggen van beweging, of het nu op papier is of in brons. De gespierde, getordeerde figuur van het dier herinnert aan de paarden, centaurs en springende ruiters, die hij voor verschillende opdrachtgevers maakte. Vorm en restvorm, massa en ruimte zorgen daarin telkens voor een afwisselend samenspel.
Bron: Kunst aan de kust; buitenbeelden in en om Delfzijl, E. R. Bouma en C. ten Bruggencate. Uitg. van de Culturele Raad Delfzijl, 1999.Kenmerken
Jon Gardella
Gardella behoort tot het selecte gezeldschap van monumentale beeldhouwers – de derde generatie beeldhouwers van de Rijks Academie van Beeldende Kunsten te Amsterdam, genaamd:”de Groep van de figuratieve abstractie”. Zijn bronzen beelden, tekeningen en schilderijen tonen dynamiek, beweging, ruimte en schoonheid. Gardella is altijd bezig met het vastleggen van beweging en emotie. Op papier schetst hij snel de beweging van bijvoorbeeld dansende modellen.
Bij alle ontwerpen die Gardella maakt vormen de balans tussen de architectuur van een park, plein of gebouw, de wensen van de opdrachtgever en de esthetica de uitgangspunten. Hiermee brengt Gardella een relatie aan tussen het kunstwerk en de omgeving. Zijn monumentale bronzen beelden zijn door heel Nederland te bezichtigen in parken en steden. Geboren: 11-10-1948, Cooperstown, New York VS. Opleiding: In 1966 studeerde hij aan de kunstacademie, de Accademia di Belle Arti di Roma, in Rome, bij Venanzo Crocetti en Pericle Fazzini. Hij vervolgde zijn studie bij Piet Esser en Paul Grégoire aan de Rijksacademie in Amsterdam.
Bron tekst: Kunst aan de kust; buitenbeelden in en om Delfzijl, E. R. Bouma en C. ten Bruggencate. Uitg. van de Culturele Raad Delfzijl, 1999.
Schreeuw
Het wierdedorp Spijk bezit nog een zeldzaam gave cirkelvormige structuur, met twee rondwegen. Langs de middelste rondweg ’t Loug, staan twee beelden: een galopperend paard van de hand van Jon Gardella en een zittende, schreeuwende figuur, gemaakt door Jan Steen. Ze staan bij elkaar, op hoge sokkels in de grasstrook tussen straat en gracht.
De beelden werden vervaardigd in opdracht van de voormalige gemeente Bierum, ter gelegenheid van de afronding van de dorpsvernieuwing in Spijk. De kunstenaars baseerden zich op een verzonnen sage over de ontstaansgeschiedenis van het dorp dat door de eeuwen heen water en wind had weten te trotseren. De wierde zou gesticht zijn op de plek waar de monnik Benedictus Spiek, afkomstig van het klooster in Rottum, op wonderbaarlijke manier werd gered. Toen hij op het uiterste puntje van de Hondsrug, waar de zandgronden overgingen in het wad, in het zachte slik dreigde onder te gaan, riep een stem hem een halt toe. Tot zijn grote verbazing nam zijn paard een grote sprong en draaide midden in de lucht om. Precies op die plek zou het dorp zijn verrezen dat nu bekend staat als Spijk.
In het werk van Jan Steen zijn beweging en bewogenheid belangrijke thema’s. Zijn beelden geven nooit een exacte weergave van de werkelijkheid. De menselijke gestalten zijn meestal ijl en breekbaar en stralen daardoor de kwetsbaarheid uit van de mens. Hij balanceert ook in dit beeld weer: de schreeuwende man zit op het randje van de hoge sokkel. De titel van dit beeld roept onmiddellijk een andere ‘schreeuw’ in herinnering, namelijk die van Edvard Munch. Net als bij deze Noorse kunstenaar verkeert de mens in het werk van Jan Steen meestal in existentiële nood. Thema’s die hij in hele series heeft uitgewerkt zijn: De val van Icarus, Maskers en Nesten.
Kunstenaar Jan Steen voor “De Schreeuw” in november 2010. Foto archief spijk.net JGH ©
Naam object : Schreeuw
Naam kunstenaar : Jan Steen
Jaar : 1982
Materiaal : Brons, natuursteen
Geschatte afmeting : 40x40x 200cm
Bron: Kunst aan de kust; buitenbeelden in en om Delfzijl, E. R. Bouma en C. ten Bruggencate. Uitg. van de Culturele Raad Delfzijl, 1999.
Bron tekst : staatineemsdelta.nl